Wat is een EAN-code? De complete uitleg voor verkopers

Je hebt een partij handgemaakte kaarsen klaarstaan, de foto’s zijn gemaakt en je wilt ze online zetten. Dan vraagt het formulier om een “EAN”. Wat is een EAN-code? Het is een uniek nummer van 13 cijfers dat precies één product identificeert, zodat elk systeem in de keten (kassa, magazijn, marktplaats, prijsvergelijker) weet over welk artikel het gaat. De streepjescode op de verpakking is alleen de scanbare vorm van dat nummer.

In deze gids lees je hoe zo’n code is opgebouwd, welke varianten er bestaan, wie er een nodig heeft, waar je hem vandaan haalt en vooral ook wat een EAN-code níet doet. Dat laatste wordt in veel uitleg overgeslagen, en juist daar gaat het in de praktijk mis.

Eerst even: welke EAN-code bedoel je?

Typ je in Nederland “EAN-code” in Google, dan krijg je ook uitleg over je energieaansluiting. Dat is een heel ander nummer: een code van 18 cijfers waarmee netbeheerders je aansluiting voor stroom of gas herkennen. Je vindt die op je energierekening of via het EAN-codeboek. Daar gaat dit artikel niet over.

Wij hebben het over de productcode: het nummer onder de streepjes op een pak hagelslag, een telefoonhoesje of een fles shampoo. Internationaal heet dit tegenwoordig GTIN-13 (Global Trade Item Number). GS1 Nederland schrijft zelf dat GTIN-13 “vroeger EAN-13” heette; in de dagelijkse praktijk gebruikt iedereen nog gewoon “EAN”.

Wat is een EAN-code precies: nummer of barcode?

Het helpt enorm om twee dingen uit elkaar te houden:

• Het nummer – de 13 cijfers. Dit is de eigenlijke identificatie. Je vult het in bij je webwinkel, in een productfeed of in het verkopersportaal van een marktplaats.
• De barcode – de zwarte en witte strepen die dat nummer voor een scanner leesbaar maken. Die maak je pas nodig op het moment dat er een fysieke verpakking of een label is.

Je koopt of krijgt dus altijd eerst een nummer. Van dat nummer maak je daarna met een barcodegenerator een afbeelding die je op je verpakking of etiket drukt. Verkoop je alleen online en stuur je nooit iets naar een winkel of distributiecentrum, dan gebruik je soms alleen het nummer.

Hoe is een EAN-13 opgebouwd?

Een EAN-13 bestaat uit vier delen. De lengte van het middelste deel verschilt per bedrijf, maar het principe is altijd hetzelfde.

8712345678906

1. GS1-prefixUitgevende GS1-organisatie871
2. BedrijfsnummerLengte varieert2345
3. ArtikelnummerPer productvariant67890
4. ControlecijferBerekend uit de rest6

1. GS1-prefix (2–3 cijfers). Geeft aan welke GS1-organisatie het nummerblok heeft uitgegeven. Voor GS1 Nederland is dat 870–879. Het zegt níet waar het product gemaakt is; GS1 zegt letterlijk dat prefixen “do not identify the country of origin”. Meer daarover in wat de eerste cijfers van een barcode betekenen.
2. Bedrijfsnummer. Het deel dat bij één bedrijf hoort. Hoe groter het codepakket, hoe korter dit deel en hoe meer ruimte er overblijft voor artikelnummers.
3. Artikelnummer. Het bedrijf nummert hiermee zijn eigen producten en varianten.
4. Controlecijfer. Het laatste cijfer wordt berekend uit de eerste twaalf. Zo vangt een scanner of systeem tik- en leesfouten af.

Rekenvoorbeeld: het controlecijfer

Neem de eerste twaalf cijfers 871234567890. Je vermenigvuldigt ze om en om met 1 en 3, telt alles op en zoekt het verschil met het eerstvolgende tiental.

Cijfer	8	7	1	2	3	4	5	6	7	8	9	0
× gewicht	×1	×3	×1	×3	×1	×3	×1	×3	×1	×3	×1	×3
Uitkomst	8	21	1	6	3	12	5	18	7	24	9	0

Som114

→

Volgend tiental120

→

Controlecijfer120 − 114 = 6

8712345678906

De som is 114, het volgende tiental is 120, dus het controlecijfer is 6. De volledige code wordt 8712345678906. Typ je één cijfer verkeerd, bijvoorbeeld 8712345678916, dan klopt de som niet meer en weigert een goed systeem de code. Wil je het niet met de hand doen: met de EAN-checker zie je direct of een code geldig is.

De GTIN-familie in het kort

EAN-13 is de bekendste, maar niet de enige. Alle varianten vallen onder de noemer GTIN.

Voor bijna alle webwinkels en marktplaatsverkopers in Nederland is EAN-13 het nummer waar het om draait. Verkoop je ook in de VS of Canada, dan kun je een 12-cijferige UPC omzetten naar een GTIN-13 door er een nul voor te zetten. Over het verschil met QR-codes en ISBN lees je meer op de blog.

Wie heeft een EAN-code nodig?

Er is geen wet die zegt dat een product een EAN-code moet hebben. De eis komt van de partijen waarmee je zaken doet. In de praktijk heb je er een nodig als je:

• verkoopt via een marktplaats zoals bol.com of Amazon.nl;
• adverteert via Google Shopping of prijsvergelijkers;
• levert aan winkelketens, groothandels of drogisterijen;
• met een kassasysteem of magazijnsoftware werkt die op barcodes scant;
• je voorraad wilt koppelen tussen webwinkel, marktplaats en fulfilmentpartner.

Het belangrijkste principe: elke variant die een klant apart kan kopen, krijgt een eigen code. Een geurkaars in twee formaten en drie geuren is dus niet één product, maar zes.

Geurkaars ‘Noor’

	Vanille	Ceder	Vijg
Klein	…00013	…00020	…00037
Groot	…00044	…00051	…00068

6 varianten = 6 EAN-codes

Ook een multipack (bijvoorbeeld drie kaarsen in één doos) krijgt een eigen code, los van de losse kaars. En sinds januari 2019 geldt volgens GS1 Nederland: een code die eenmaal aan een product is gekoppeld, mag “nooit meer opnieuw worden gebruikt”, ook niet als het oude product uit het assortiment is.

Waar haal je een EAN-code vandaan?

Je hebt grofweg twee routes.

1. Via GS1 Nederland. Je sluit een overeenkomst af, krijgt een eigen bedrijfsnummer en betaalt jaarlijks. Je codes en productgegevens worden dan gepubliceerd in het wereldwijde register (Verified by GS1), waarin iedereen kan opzoeken van wie een code is. Wat dat precies kost, staat in wat GS1 kost in 2026.

2. Via een aanbieder die losse codes levert. Je koopt een aantal codes eenmalig, zonder abonnement. Bij ons wordt elke code maar één keer verkocht en in ons eigen register (gtincodes.com) op jouw naam vastgelegd; na betaling staan de codes direct in je account. Belangrijk om eerlijk te zeggen: zulke codes zijn geen GS1-codes op jouw naam. Ze verschijnen niet onder jouw bedrijf in Verified by GS1, en GS1 Nederland geeft zelf aan dat externe codes niet bij GS1 te registreren zijn.

Wanneer GS1 de betere keuze is

We verkopen zelf EAN-codes, maar we zeggen het liever vooraf dan dat je er later tegenaan loopt. Kies voor GS1 als:

• je een eigen merk verkoopt op bol.com. Volgens het bol-partnerplatform hebben merkartikelen een bij GS1 geregistreerde EAN nodig;
• je een merkproduct op Amazon aanbiedt: Amazon controleert codes tegen de GS1-database;
• je wilt leveren aan supermarkten, drogisterijen of winkelketens, die met GS1-gegevens werken;
• je verkoopt in categorieën met extra regels, zoals eten en drinken of medische hulpmiddelen (voor die laatste eist de Europese MDR een UDI van een erkende uitgevende instantie, zoals GS1);
• je bedrijfsnaam zichtbaar moet zijn als iemand de code opzoekt in Verified by GS1.

Platformregels kunnen veranderen; controleer daarom altijd de actuele voorwaarden van het kanaal (stand oktober 2026). In is GS1 verplicht? zetten we per verkoopkanaal op een rij wat wel en niet kan.

Wat een EAN-code níet doet

Rond EAN-codes bestaan hardnekkige misverstanden. Een EAN-code:

• zegt niets over het land van herkomst. Een product met 87 vooraan kan in China zijn gemaakt en een product met 40 in Nederland;
• bevat geen prijs. De prijs staat in het kassasysteem van de winkel, gekoppeld aan het nummer;
• beschermt je merk niet. Een merk registreer je bij het BOIP of EUIPO, niet via een barcode;
• is geen kwaliteitskeurmerk of certificering. Het is een identificatienummer, meer niet;
• maakt je product niet automatisch zichtbaar op een marktplaats. Je moet het product nog steeds zelf aanmelden met goede gegevens.

Vooruitblik: 2D-codes en Sunrise 2027

De streepjescode krijgt gezelschap. Onder de naam Sunrise 2027 werkt GS1 aan een wereldwijde overgang naar 2D-barcodes, zoals de QR-code met GS1 Digital Link of de GS1 DataMatrix. Het doel is dat kassasystemen zulke codes eind 2027 kunnen lezen; het is een streefdoel voor winkels, geen verplichting voor jou. Zo’n 2D-code kan naast de GTIN extra informatie bevatten, zoals een batchnummer, houdbaarheidsdatum of een link naar productinformatie.

Voor jou als verkoper verandert er voorlopig weinig. De GTIN blijft de kern: ook in een 2D-code staat gewoon je 13-cijferige nummer. GS1 US adviseert merken om 2D-codes toe te voegen aan bestaande verpakkingen, dus naast de vertrouwde streepjescode. Wie nu EAN-codes op orde heeft, is daarmee ook klaar voor de volgende stap.

Wat je nu doet

• Tel je varianten. Elke maat, kleur, inhoud en multipack telt als apart product.
• Bepaal je kanalen. Eigen merk op bol.com, Amazon of in de winkelketen? Dan is GS1 de logische route.
• Verkoop je ongemerkte producten of wil je vooral intern en in je webwinkel nummeren? Dan kunnen eenmalig gekochte codes volstaan.
• Controleer elke code met een EAN-checker voordat je hem op een verpakking zet.
• Houd een overzicht bij van welke code bij welk product hoort, en gebruik een code nooit voor iets anders.