Barcode landcode: wat betekenen 87 en de andere eerste cijfers?

Je staat in de supermarkt met een pak koffie in je hand. De barcode begint met 87, dus het is Nederlands, toch? Niet per se. De barcode landcode is eigenlijk een GS1-prefix: de eerste twee of drie cijfers vertellen welke GS1-organisatie het nummer heeft uitgegeven. Een code met 87 komt uit het nummerbereik van GS1 Nederland. Waar het product is gemaakt, staat er niet in.

Dit misverstand is hardnekkig. Op sociale media gaan regelmatig lijstjes rond met “check de eerste cijfers om te zien waar je product vandaan komt”. In dit artikel lees je wat de cijfers wél betekenen, welke reeksen een speciale functie hebben en wat dit betekent als je zelf producten verkoopt.

Barcode landcode: wat de eerste cijfers wél betekenen

Een EAN-13 bestaat uit vier delen: de GS1-prefix, het bedrijfsnummer, het artikelnummer en het controlecijfer. De GS1-prefix is het begin van het bedrijfsnummer en verwijst naar een van de nationale GS1-organisaties.

Elke organisatie krijgt van GS1 Global een eigen bereik. Een bedrijf dat lid wordt van GS1 Nederland, krijgt een bedrijfsnummer dat met 870–879 begint. Een bedrijf dat bij GS1 Germany aanklopt, krijgt een nummer tussen 400 en 440.

8712345678906

1. GS1-prefix 871Uitgegeven via GS1 NL871
2. Rest bedrijfsnummerHoort bij één bedrijf2345
3. ArtikelnummerGekozen door bedrijf67890
4. ControlecijferVangt tikfouten af6

GS1 is er zelf heel duidelijk over. Op de pagina over de GS1 Company Prefix staat: “GS1 Prefixes do not identify the country of origin for a given product.” Een prefix zegt dus alleen iets over de uitgifte van het nummer.

Waarom het geen land van herkomst kan zijn

Drie redenen waarom de prefix niets over productie zegt:

• Een bedrijf kiest zijn GS1-organisatie. Meestal is dat de organisatie in het land van het hoofdkantoor, niet in het land van de fabriek. Een Nederlands merk dat in Vietnam laat produceren, gebruikt gewoon zijn 87-code.
• Eén code geldt wereldwijd. GS1 Nederland schrijft: “GS1 codes zijn internationaal en ze kunnen in elk land besteld en gebruikt worden.” Een product krijgt niet per afzetland een andere code.
• Productie verhuist, de code niet. Verplaatst een fabrikant de productie van Polen naar Turkije, dan blijft de barcode dezelfde. Een code hoort bij het product, niet bij de fabriek.

Waar de mythe vandaan komt

Het idee van een “landcode” is begrijpelijk. In de begintijd van de streepjescode kregen vooral fabrikanten een nummer via de GS1-organisatie in hun eigen land, en die fabrikanten produceerden vaak ook in dat land. De prefix en het land van productie vielen dus vaak samen. Inmiddels wordt bijna alles internationaal geproduceerd en klopt die vuistregel niet meer.

Toch duikt de mythe steeds opnieuw op, bijvoorbeeld in berichten die oproepen producten uit een bepaald land te boycotten “aan de hand van de barcode”. Factcheckers hebben daar meermaals op gewezen: een code die met 729 begint, is uitgegeven via GS1 Israel, maar dat betekent niet dat het product daar is gemaakt. Hetzelfde geldt voor elke andere prefix, dus ook voor 87.

Overzicht: de belangrijkste GS1-prefixen

Een selectie van de reeksen die je in Nederlandse winkels en webshops het vaakst tegenkomt, volgens de lijst van GS1:

Let op dat sommige organisaties meer dan één land bedienen: GS1 Belgium & Luxembourg gebruikt 540–549 voor beide landen. Ook dat laat zien dat het om een uitgevende organisatie gaat en niet om een herkomstland.

Speciale reeksen: als de barcode met 2, 977 of 978 begint

Niet alle prefixen horen bij een land. GS1 heeft een aantal reeksen gereserveerd voor speciale toepassingen:

Waarom dit uitmaakt voor verkopers

Deze reeksen zijn niet bedoeld om producten mee te verkopen via webshops of marktplaatsen. Google Merchant Center is daar expliciet over: GTIN’s die beginnen met 02, 04 of 2 (beperkte reeksen) of met 05, 98 of 99 (couponreeksen) mag je niet aanleveren. Een product met zo’n code wordt in Google Shopping dus geweigerd of zonder GTIN behandeld.

Rekenvoorbeeld: twee potten pindakaas

Stel, je ziet in de supermarkt twee potten pindakaas naast elkaar:

• Pot A: barcode 8712345678906, op het etiket staat “Geproduceerd in België”.
• Pot B: barcode 4012345678901, op het etiket staat “Made in the Netherlands”.

Pot A heeft een code uit het bereik van GS1 Nederland, maar is in België gemaakt. Pot B heeft een code uit het bereik van GS1 Germany, maar komt uit Nederland. Beide situaties zijn volkomen normaal. Het land van herkomst haal je dus altijd van het etiket, nooit uit de barcode.

Wil je controleren of zo’n code technisch klopt, dan reken je het controlecijfer na. Voor 401234567890 is de gewogen som 89; het volgende tiental is 90, dus het controlecijfer is 1 en de volledige code 4012345678901, precies wat op pot B staat. Had er een ander laatste cijfer gestaan, dan was er een tik- of leesfout in het spel. Met de EAN-checker gaat dat in één keer.

Cijfer	4	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9	0
× gewicht	×1	×3	×1	×3	×1	×3	×1	×3	×1	×3	×1	×3
Uitkomst	4	0	1	6	3	12	5	18	7	24	9	0

Som89

→

Volgend tiental90

→

Controlecijfer90 − 89 = 1

4012345678901

Wat de prefix betekent als je zelf verkoopt

Verkoop je zelf producten, dan speelt de prefix op een andere manier een rol.

• Klanten kunnen de verkeerde conclusie trekken. Verkoop je een in Nederland gemaakt product met een code die met 40 begint, dan denkt een enkele klant misschien dat het Duits is. Wil je herkomst benadrukken, zet het dan op de verpakking en in je productomschrijving.
• De prefix zegt niets over wie de code “bezit”. Bij een GS1-lidmaatschap krijg je een bedrijfsnummer binnen de reeks van je eigen GS1-organisatie, en staat je bedrijf in Verified by GS1. Eenmalig gekochte codes hebben ook een prefix, maar staan niet op jouw naam in dat register. Die prefix zegt dus niets over jouw land en niets over jou als eigenaar.
• Marktplaatsen kijken naar registratie, niet naar de prefix. Amazon controleert codes tegen de GS1-database, en bol.com vraagt voor merkartikelen een bij GS1 geregistreerde EAN. Een “Nederlandse” prefix helpt daar niet als de code niet op jouw merk staat.

Wanneer de prefix wél ertoe doet: kies GS1 als…

Voor sommige verkopers is het belangrijk dat de code aantoonbaar via hun eigen GS1-lidmaatschap is uitgegeven. Dat geldt als je:

• een eigen merk verkoopt op bol.com of Amazon;
• levert aan supermarkten, drogisterijen of retailketens;
• verkoopt via Zalando of vergelijkbare modeplatforms;
• wilt dat je bedrijf zichtbaar is in Verified by GS1.

In die gevallen kies je een GS1-lidmaatschap bij GS1 Nederland; je krijgt dan een bedrijfsnummer in de reeks 870–879. Wat dat kost, lees je in wat GS1 kost in 2026. Of je GS1 voor jouw situatie nodig hebt, staat in is GS1 verplicht?.

• 870–879Nummerbereik van GS1 Nederland
• 2–3Cijfers in een GS1-prefix
• 0Info over land van productie

Wat je nu doet

• Lees het land van herkomst van het etiket, niet uit de barcode.
• Gebruik nooit codes uit de reeksen 02, 04, 2, 05, 98 of 99 voor producten die je online verkoopt.
• Zoek een code op in Verified by GS1 als je wilt weten bij welk bedrijf hij hoort.
• Verkoop je zelf? Kies je codes op basis van je verkoopkanalen, niet op basis van de prefix. Begin bij wat is een EAN-code als je de basis nog eens wilt nalezen.