Barcode op verpakking: afmetingen, kleuren, witruimte en plaats

Je hebt 2.000 dozen besteld bij de drukker, ze komen binnen, en bij je fulfilmentpartner weigert de scanner de barcode. Het nummer klopt, maar de strepen zijn te klein geschaald, net te krap tegen de rand gezet of in de huisstijlkleur rood gedrukt. Een barcode op verpakking moet aan een paar harde eisen voldoen: op ware grootte is een EAN-13 37,29 × 25,93 mm, je mag hem tussen 80% en 200% schalen, je gebruikt donkere strepen op een lichte achtergrond en je laat genoeg witruimte vrij.

Hieronder lees je per onderdeel wat de eisen zijn, waarom ze bestaan en hoe je ze aan je ontwerper en drukker meegeeft.

De juiste afmetingen voor een EAN-13 barcode

GS1 Nederland geeft voor een EAN-13 een nominale maat (100%) van 37,29 mm breed en 25,93 mm hoog, inclusief de witruimte en de cijfers onder de strepen. Je mag de code schalen tussen 80% en 200% van die maat, maar altijd breedte en hoogte samen, zodat de verhoudingen gelijk blijven.

Breedte 37,29 mmHoogte 25,93 mm

Witruimte

• 80% minimum29,83 mm × 20,74 mm
• 100% (nominaal)37,29 mm × 25,93 mm
• 200% maximum74,58 mm × 51,86 mm

Omgerekend betekent dat:

Welke schaal haalbaar is, hangt ook af van je drukproces. GS1 Nederland wijst erop dat de vergrotingsfactor samenhangt met de resolutie (dpi) van de printer: hoe hoger de dpi, hoe kleiner je veilig kunt gaan. Druk je met een eenvoudige thermische labelprinter, blijf dan op 100% of hoger.

Nooit de hoogte inkorten

Een veelgemaakte fout: de ontwerper heeft weinig ruimte en maakt de code alleen lager. Dat heet inkorten (truncation). De code wordt dan minder goed leesbaar onder een hoek, waardoor een kassascanner hem vaker mist. Moet de code kleiner, schaal dan breedte en hoogte samen, en nooit onder de 80%.

Witruimte: de marge die iedereen vergeet

Links en rechts van de strepen moet een lege, lichte zone staan, de witruimte (quiet zone). Daar mag niets in staan: geen tekst, geen rand, geen illustratie. De scanner gebruikt die zone om te herkennen waar de code begint en eindigt.

Voor een EAN-13 is de witruimte links 11 modules breed en rechts 7 modules. Op 100% is één module (de X-dimensie) 0,33 mm, dus:

• links: 3,63 mm
• rechts: 2,31 mm

Op 150% worden dat respectievelijk 5,45 mm en 3,47 mm. Het eerste cijfer van de code staat in de linker witruimte. GS1 Nederland adviseert om in de rechter witruimte een “>”-teken te zetten. Dat helpt de ontwerper en drukker om die ruimte vrij te houden.

Kleuren en contrast: wat de scanner ziet

Een barcodescanner werkt met rood licht. Daardoor ziet hij kleuren anders dan jij. Rood licht weerkaatst op een rode ondergrond net zo goed als op wit, dus voor de scanner is rood “wit”. Gevolg: rode strepen op een witte achtergrond zijn voor de scanner onzichtbaar.

Contrast kun je niet betrouwbaar met het oog beoordelen. Twijfel je over een huisstijlkleur, kies dan zwart. Druk je op metallic of glanzend materiaal, zet de barcode dan op een ondoorzichtig wit vlak.

Barcode op verpakking: waar plaats je hem?

GS1 Nederland geeft als voorkeurspositie: rechtsonder op de achterkant van de verpakking. Kassamedewerkers en magazijnmensen weten dan waar ze moeten zoeken, en zelfscankassa’s werken sneller.

Verder:

• Niet over een vouw, naad of rilling. Een geknikte code scant slecht.
• Afstand tot hoeken en randen. Houd de code een stukje van de rand, zodat hij niet half om de hoek valt of bij het lijmen wordt afgedekt.
• Niet op een transparante ondergrond zoals glas of doorzichtig plastic, tenzij je eerst een wit vlak drukt.
• Niet onder een flap, sluiting of sticker die de klant of het magazijn eraf moet halen.

Ronde verpakkingen: flessen, potten en blikken

Op een ronde verpakking buigen de strepen mee met de vorm. Bij een brede pot is dat geen probleem, maar op een smalle fles kunnen de buitenste strepen buiten beeld van de scanner vallen. Draai de code dan een kwartslag, zodat de strepen horizontaal liggen (de zogenoemde ladderstand). De lengte van de code loopt dan langs de rechte kant van de fles en buigt niet mee.

Rekenvoorbeeld: barcode op een zeepdoosje

Je verkoopt zeep in een doosje van 60 × 90 mm. De code is 8712345678906. Op de achterkant heb je onderaan een strook van 45 × 30 mm vrij.

• Op 100% is de code 37,29 × 25,93 mm. Dat past, met ruim 7 mm over in de breedte en 4 mm in de hoogte.
• De witruimte zit al in die 37,29 mm, maar zorg dat er rechts van de strepen niets binnen 2,31 mm komt en links niets binnen 3,63 mm.
• Je drukt in zwart op een wit vlak, ook al is het doosje verder lichtgroen.
• Positie: rechtsonder, minstens een paar millimeter van de vouwlijn van de bodem.

Wil je meer ruimte voor je ontwerp? Dan kun je naar 90% gaan (33,56 × 23,34 mm), op voorwaarde dat je drukker nauwkeurig werkt. Controleer daarna altijd of de code nog scant.

Checklist voordat je naar de drukker gaat

1. Nummer controlerenKlopt het controlecijfer en hoort de code bij deze variant?
2. Maat en schaalTussen 80% en 200%, breedte en hoogte samen geschaald
3. Witruimte vrijLinks minimaal 3,63 mm, rechts 2,31 mm bij 100%
4. Kleur en ondergrondDonkere strepen op licht, geen rood, geen folie
5. Proefdruk scannenTest met meerdere scanners voor de hele oplage

Een paar extra punten:

• Lever een vectorbestand aan (EPS, PDF of SVG), geen gecomprimeerde JPG.
• Laat de cijfers onder de strepen staan, volledig en leesbaar.
• Eén variant, één code. Controleer bij meerdere smaken of maten dat elke verpakking de juiste code heeft. Een verwisselde code is een van de duurste fouten.
• Bewaar het originele barcodebestand bij je productgegevens, zodat een herdruk dezelfde code krijgt.

Wil je weten welke code bij welke variant hoort? Lees wat een EAN-code is en hoe varianten werken.

Wanneer je meer nodig hebt dan een goede print

Een perfect gedrukte barcode lost niet alles op. Lever je aan supermarkten, drogisterijen of andere retailketens, dan stellen die naast printkwaliteit ook eisen aan de bron van de code: zij werken met GS1-codes en vaak met productgegevens in GS1 Data Source. Ook voor een eigen merk op bol.com of Amazon is GS1 de betere keuze. In is GS1 verplicht? lees je per kanaal wat geldt.

Gaat je verpakking op termijn ook een 2D-code krijgen, zoals een QR-code met GS1 Digital Link? Ook daarvoor geldt volgens GS1 Nederland: witruimte aan alle vier de kanten, en minimaal de GS1-code in leesbare cijfers erbij.

Wat je nu doet

• Kies de schaal: 100% als het past, nooit onder 80% en nooit alleen de hoogte inkorten.
• Reserveer witruimte in het ontwerp: 3,63 mm links en 2,31 mm rechts op 100%.
• Druk de strepen in zwart op een lichte, ondoorzichtige achtergrond.
• Plaats de code rechtsonder op de achterkant, weg van vouwen, randen en transparante delen.
• Scan een proefdruk en controleer het nummer met de EAN-checker voordat je de hele oplage bestelt.